EĞİTİM KÜNYESİ
 Eğitimin Adı  Aile ve Çift Danışmanlığında Transaksiyonel Analiz
 Eğitimci  PORTA / Serkan Kahyaoğlu
 Eğitim Süresi  2 günlük atölye ya da haftada 2 saatlik 6 oturum
 Eğitim Yöntemi  Etkileşimli grup + talep edilirse süpervizyon
 Katılımcı Sayısı  12-20
 Eğitimci Sayısı  1
 Katılımcı Özellikleri  Psikolog ve psikolojik danışmanlar

İlişki en temelde duygusal, sosyal, bilişsel boyutlarıyla mesaj alış verişini içerir. Transaksiyonel Analiz (TA) bizzat isminden geldiği üzere, ilişkileri incelemek için güçlü araçlara sahiptir. Çünkü transaksiyon kelimesini Türkçeye çevirirsek, trans (geçiş), aksiyon (eylem) yani “eylem+geçiş” diyebiliriz. Her insan yakın ya da uzak tüm ilişkilerinde bir etki yaratır ve karşısındaki kişiden etkilenir. TA diliyle söylersek ilişkiden herkes olumlu ya da olumsuz bir kazanım elde eder.

TA, psikolojik danışmanlık, psikoterapi, örgütlerde uygulanabildiği gibi eğitimde de kullanılabilen bir yaklaşımdır. TA’nın felsefesi olarak özetlenen aşağıdaki 3 temel önermeyi aile ve çift danışmanlığında önemli ilkeler olara düşünülebilir:

  • İnsanlar iyidir, yeterlidir.
  • Herkes düşünme kapasitesine sahiptir.
  • Herkes kendi yaşam planı (senaryosu) için kararlar alabilir, ve  bu kararları değiştirebilir.

“Aile ve Çift Danışmanlığında Transaksiyonel Analiz” bu konularda ve ilişkilerle ilgili çalışan tüm psikolog, psikolojik danışman ve üniveristelerin bu bölümlerinin 4. Sınıf öğrencilerine açıktır.   Eğitimde aile ve çift danışmanlığında TA bakış açısına, kavramlarına ve dolayısıyla katılımcıların geliştirebilecekleri yöntemlere odaklanılmaktadır. Aşağıda ayrıntıları yer alan kavramlar ilişkilerde yaşanan olaylar, örnekler üzerinden tartışılmakta ve katılımcıların müdahale etme araçları geliştirmeleri amaçlanmaktadır.

Eğitim sonunda katılım belgesi verilecektir.

Eğitimin Başlıkları
1.       İLİŞKİDE OTONOMİ (ÖZERKLİK) :

Otonomi kişinin ayrı bir birey olarak diğer insanlarla kendisinin ve diğerinin değerini koruduğu ilişki kurabilme kapasitesidir.

π   Bilinç ve farkındalık: Kendinde ve çevresinde olup biteni anlayabilme, “şimdi ve burada”ki seçenekleri görebilme becerisi açıklanır. Ailede ve çiftlerin arasındaki ilişkide bilinç ve farkındalığa ulaşmanın etkisi ele alınır.

π   Kendiliğinden (spontan) ve doğal olabilmek: Özgürce duygu ve düşünceleri “şimdi ve burada” söyleyebilme, bulabilme becerisini kazanmanın etkileri tanımlanır.

π   İçtenlik: Dürüst, olduğu gibi, duygu ve düşünceleri paylaşabilme gücünü edinmenin anlamı tartışılır. Herkesin özellikle yakın ilişkide buna ihtiyacı vardır.

2.       ÜÇ TEMEL AÇLIK

Her insan fark edilme, bir çerçeve içinde olmaya ve ilişkide bulunduğu kişiyle ilişkisini anlamlandırmaya ihtiyaç duyar. Sağlıklı bir ilişki için bu açlıkların doyurulması gerekir.

π   TA’ya göre İlişki ve iletişimdeki 3 temel ihtiyaç “yaşam pozisyonu, zamanı yapılandırma ve kabul  iletisi” açıklanır ve aile danışmanlığında, psikolojik danışmanlıkta kullanımı açıklanır.

π   Bu 3 ihtiyacın  ilişkide neden temel ihtiyaç olarak kabul edildiği ele alınır.

π   Ailede ve çiftlerde üç temel açlığın nasıl karşılanabileceği üzerine yöntem geliştirilir.

π   Bu kavramın özel hayatta ve aile danışmanlığında nasıl kullanılabileceği tartışılır.

3.       KABUL İLETİLERİ VE ZORLAYICI MESAJLAR(SÜRÜCÜLER)

İlişki kurma ve kabul edilmeye ilişkin kalıplar erken yaşlarda öğrenilir ve her ilişkide tekrarlanır. Herkes her öğrenme sürecinde değerli ve etkin olduğunu görmeye ihtiyaç duyar.

π   Uyaran-kabul-kabul iletisi” aşamaları açıklanır.

π   Kabul İletisine, “fark edilmeye ve tanınmaya insanlar neden ihtiyaç duyar ve bu ihtiyacı karşılamak için neler yaparlar” sorusu ele alınır.

π   Kabul İletisi almak için ailede ve ilişkide  bireylerin neler yaptıkları tartışılır.

π   İlişkide  kabul iletisi kavramının nasıl kullanabileceği açıklanır.

π   Bir “teşhis ve müdahale” aracı olarak psikolojik danışmada kabul iletisini  kullanımı tanımlanır.

π   Stres altındayken insanların kullandığı zorlayıcı mesajlar(sürücüler), bir başka deyişle kabul iletisi alma yöntemleri açıklanır.

π   Zorlayıcı mesaj (sürücü) teşhisi nasıl yapıldığı üzerine çalışılır.

π   Kabul İletisi ve zorlayıcı mesajları aile ve çift danışmanlığında müdahale için kullanımı üzerine alıştırmalar yapılır.

 

4.       İLİŞKİDE 8 İHTİYAÇ

Herkes ilişki şehvet ve şefkati, güven ve merakı, sevgi ve cazibeyi içerdiği ölçüde kaliteli olur. Richard Erskine tarafından tanımlanan ilişkide 8 ihtiyaç, insanların ilişkiye girme niyetlerinin kökenlerine işaret eder.

π   Her ilişkinin hem tahmin edilebilir hem de yenilikler içermesi üzerine çalışılır.

π   İlişkinin mahremiyet ve şeffaflık arasındaki dengesi tartışılır.

π   Özerklik ve bağlılığın ilişkide anlamı üzerine tartışılır ve örneklemeler yapılır.

π   Güvenlik geçerli(değerli, anlamlı) deneyimler edinme, destek alma, deneyimlerin paylaşılması, kendini tanımlayabilme, iz bırakma, diğerinin “benim için” bir şeyi başlatması ve sevgiyi ifade etme ihtiyaçlarının ilişkideki anlamları ve danışmada kullanımı ele alınır.

5.       EGO DURUMLARI VE TRANSAKSİYONLAR

Kişiliğin 3 temel parçası vardır: Çocuk, yetişkin ve ebeveyn ego durumları geçmişten ve bugünden etkilerle toplanan duygu, düşünce ve davranış bütünleridir. İlişki ancak herkesin 3 ego durumunu etkin şekilde kullanabildiğinde anlamlı olabilir.

π   İki kişilik ilişkide aslında kaç kişi ve kaç zaman olduğu anlatılır.

π   “Çocuk, Yetişkin ve Ebeveyn” Ego Durumu tanımı yapılır.

π   Hangi ego durumumu, ne zaman, ne kadar kullanıldıklarına ilişkin katılımcılarla farkındalık amaçlı “envanter, video, alıştırma” yöntemlerinden oluşan uygulamalar gerçekleştirilir.

π   Ego durumu teşhis ve analiz yöntemleri açıklanır.

π   Transaksiyonun ne olduğu nedir ve iletişimi nasıl açabileceği ya da kapatabileceği açıklanır.

π   Aile Danışmanlığında sık kullanılan transaksiyonlar ve uygun müdahaleler anlatılır.

π   Aile danışmanlığında ve danışmanlık becerisi olarak transaksiyon ve ego durumlarının “teşhis ve müdahale” aracı olarak kullanımı üzerine çalışılır.

 

6.       PSİKOLOJİK OYUN ÜÇGENİ ve AİLE-ÇİFT OYUNLARI

Psikolojik oyun insanların çocukluktan bu yana öğrendikleri, kendisini ve diğer insanları inciten şekilde ilişki kurma yöntemidir. Sahte duygular ve çarpıtmalar içerir. Ancak başka yol bilinmediği için çoğu kez kabul ihtiyacını gidermek için sürdürülür. İlişkideki bu oyunları fark etmek ve incitmeyen yöntemlerle kabul ihtiyacını karşılamak gerekir.

π   Aile içinde çatışmaların tanımlanması ve müdahale aracı olarak “Psikolojik Oyun Üçgeni ve Formülü”nün ele alınabileceği açıklanır.

π   Oyun üçgenindeki “suçlayıcı”, “kurtarıcı” ve “kurban” rollerinin tanımları ve işlevleri açıklanır.

π   İnsanların ilişkide neden oyun oynadıkları üzerine tartışılır.

π   Aile ve çift oyunları açıklanır.

π   Oyundan çıkma ve çatışmayı çözme yöntemleri ele alınır.

π   Psikolojik danışmanların oyunu teşhis ve müdahale için nasıl kullanabilecekleri üzerine tartışılır.

 

7. SONLANDIRMA ve DEĞERLENDİRME

π   Katılımcıların getirdiği bir ya da iki örnek olay programdaki tüm kavramlarla analiz edilir.

π   Eğitim değerlendirmesi yapılır.

π   Süpervizyon uygulaması olan ikinci aşama hakkında bilgi verilir.

Eğitimin Adımları

  1. Teori/kavram-örnek vaka çözümlerinin sunulması
  2. Kavramla ilgili alıştırmalar
  3. Katılımcıların kavramla ilgili vakalar üzerine tartışmaları ve yöntem geliştirmeleri